БЕЛАРУС № 544 за травень 2008 году

Ліст ў рэдакцыю

 

Ільготы і прывілеі

   Польскі ўрад увёў у жыцьцё 29 сакавіка сёлета так званую “карту паляка”. Такая карта будзе даваць ільготы і прывілеі для палякаў, якія жывуць у краінах пераважна на ўсход ад Польшчы: Беларусі, Украіне, Летуве і г. д. Трэба адзначыць, што карта будзе выдавацца людзям польскай нацыянальнасьці грамадзянам суседніх краінаў.
   Выдаваць карту будуць польскія консулы, важная яна будзе 10 гадоў, а потым яе дзейнасьць можна будзе працягнуць па хадайніцтву зацікаўленай асобы. Каб атрымаць такую карту, трэба будзе пацьвердзіць: найменш пасыўнае веданьне польскай мовы, наяўнасьць у хаця-б аднаго з бацькоў ці дзядоў польскай нацыянальнасьці альбо прадставіць пасьведчаньне ад польскай арганізацыі аб дзейнасьці для дабра польскай культуры й мовы.
   А ільготы й прывілеі будуць наступныя: бясплатныя візы альбо зварот за аплату шэнгенскай візы; доступ да польскіх школаў і вышэйшых навучальных установаў і палёгкі ў атрыманьні стыпэндыяў; права на працу ў Польшчы, 37% зьніжка на праезд цягніком.
   Як відаць, патрабаваньні для атрыманьня карты ня ёсьць строгімі, а карысьць ад яе відавочная і значная, таму ёсьць падставы падазраваць, што беларускія грамадзяне са зьмешаных беларуска-польскіх шлюбаў будуць цяпер старацца запісацца палякамі, каб атрымаць гэтую карту і скарыстаць зь яе дабрадзействаў.
   Беларускі ўрад ня быў задаволены такімі крокамі польскага ўраду ў адносінах да сваіх грамадзянаў і скрытыкаваў гэты польскі закон. Мала таго, дамагаўся правесьці праўную экспэртызу закону і шмат разоў прапаноўваў палякам правесьці перамовы на гэтую тэму.
   Натуральна, што палякі ў Беларусі будуць задаволеныя картаю і з тых выгодаў, якія яна можа даць. Усё гэта дарага абыйдзецца для Польшчы, аднак дзівіць, і то вельмі, наступнае выказваньне сп-ні Анжалікі Борыс, старшыні Саюзу палякаў у Беларусі, які не прызнае афіцыйная ўлада: “Карта паляка... дасьць магчымасьць уезду на бацькаўшчыну (Польшчу, М. Ш.) і кантакты. Пакажа беларускім уладам, колькі ёсьць палякаў (у Беларусі, М. Ш.) і тое, што Польшча апекуецца імі...” Адным словам, шаноўная пані Анжэліка Борыс, грамадзянка Беларусі, дзе нарадзілася, вырасла і жыве, уважае Польшчу за бацькаўшчыну, якая апякуецца ёю. З такімі думкамі й настаўленьнем сп-ня А. Борыс павінна задумацца, ці ня варта ёй выехаць на сталае жыхарства ў бацькаўшчыну Польшчу.
   Таксама “карта паляка” ніяк ня можа паказаць, колькі ёсьць палякаў у Беларусі.
   Даваць такога кшталту дакумэнты грамадзянам іншай дзяржавы без папярэдніх перамоваў з урадам ёсьць, на маю думку, самаўпраўным учынкам і умяшаньнем у чужыя справы.

З пашанаю М. ШВЭДЗЮК