E-KRAMA.COM - нашая старонка ў Нью-Ёрку

Электронная крама <> Бюлетэнь "Весткі й Паведамленьні" <> Альманах "Беларус" <> Архіў газэты "Беларус"
Галоўная Навіны Абвесткі Крама "Весткі й Паведамленьні" "Рубікон" Альманах "Беларус" Архіў газэты "Беларус" Кантакты Member Login
undefined

№ 7 (677) за ліпень 2022 г.



Зацемкі пра Беларусь і Эўропу 



									

      Яшчэ адзін характэрны аспэкт пратэстаў 2020-га году. Бела­ру­сы, нягледзячы на русіфіка­цыю і варварскі ўплыў Расеі, паказалі ў вы­ступах сваю звыклую высокую куль­ту­ру, аптымізм і інтэлігентнасьць. Гэта бы­лі дэманстрацыі сьветлых людзей. Вы­­хо­дзілі сотні тысячаў, але не было ўчы­нена ніякой матэрыяльнай шкоды гора­ду з боку дэманстрантаў, тым больш ні­якіх зьнішчэньняў, ніхто нідзе не пабіў шыбы (наадварот шыбы білі міліцыя і ОМОН). Дабраахвотныя памочнікі ха­дзілі з паліэ­тыленавымі мяшкамі сярод дэманстран­таў і забіралі сьмецьце. Го­рад быў чыс­ты. Ніхто не станавіўся на ла­вачку ў абутку, бо так прывучаныя зь дзя­цін­ства. Іграла музыка і чуліся сьпевы.

      І вось у гэтай прыгожай маніфэс­та­цыі рэжымная цемра на сьмерць па­забі­вала беларусаў. Навука на прыш­ласьць для цэлага пакаленьня. Гэта, як “Кры­ва­вая нядзеля” для Пецярбургу ў 1905 го­дзе. (І правакатары, як там, але ўжо ў Сеціве сядзелі).

      Зразумела, тут ня той мэтад, якім можна зьнесьці фашысцкі антынародны бандыцкі рэжым. Але зьнешняе ўра­жаньне ад маніфэстацыяў было ўзьнёс­лае, духоўна кансалідавала і ўздымала людзей, дзе нацыянальны сьцяг быў сым­балем ідэалу свабоды. У гэтым якраз ста­ноўчы бок пратэстаў 2020 году – нацыя­нальная кансалідацыя грамадз­тва. 

      У Эўропе, і найбольш у Польшчы, я чуў воклічы захапленьня прыгажосьцю і паводзінамі нашых людзей. Беларускія пратэсты – гэта было відовішча – гэта лекцыя культуры для ўсёй Эўропы. (Ба­чылі б вы, хто ня бачыў, сьвінушнік пась­ля дэманстрацыі, дзе-небудзь у Па­рыжы ці Брусэлі ці біцьцё шкла ў Амэ­рыцы).

      Тым часам паказальна-характэрная і дыямэтральна супроцьлеглая рэакцыя на культуру беларускіх дэманстрацыяў чулася ў краінах былога СССР (у краі­нах “саўка”), асабліва ў Расеі і Ўкра­іне (дзе саўкоў шмат).

      Рэакцыя тыпова эгалітарная – кпі­ны, злосьць, яхідзтва, іранічныя ка­мэн­тары. Аабліва саўковых абуралі сэн­соў­ныя сацыяльныя паводзіны і чыста­плот­насьць беларусаў, хаджэньне на зя­лёны сьветлафор (а не на чырвоны, як ў Мас­кве) і здыманьне абутку, каб стаць на лавачку, і інш. Некатопыя ка­цапы, маг­чыма, бачылі такое ўпершыню, эгалі­тар­ная злосьць іх была невымерная (“ишь, культурные-та!”). І па сёньня мас­кальня і ўсялякія нявзоровы ня могуць не зья­хіднічаць на гэтую тэму, так яна паніжае і круціць іхнюю вар­варскую прыроду. 

      Дарэчы, злосьць і пагарда вельмі ха­рактэрная рэакцыя расейцаў на ўсё вы­шэйшае і культурнае ў эўрапейскіх на­ро­даў. Тое, між іншым, добра апісана ра­сей­­скім пісьменьнікам Аляксандрам Куп­­ры­ным у адным зь ягоных апавя­даньняў.

      Але ўсё гэта дробязі. Якія людзі – та­кая і культура. І вось цяпер пра га­лоў­нае, што невымерна зьдзівіла ўжо бела­ру­саў. Пратэсты скончыліся разгромам, за­бойствамі, арыштамі, турмой і ката­вань­­нямі сьветлых беларускіх людзей. Рэ­прэ­сіі і фашысцкія пагромы Бела­рус­кага на­роду працягваюцца па сёнь­няшні дзень.

      Тым часам 17-га студзеня 2022 году Расея ўвяла войскі і акупавала Бела­русь. 24-га лютага Масква напала на Ўкраіну з тэрыторыі акупаванай Бела­ру­сі. Пуцінске войска пачынае страляць ракетамі зь Беларусі па Ўкраіне.

      Што робіць Эўропа, якая толькі што захаплялася беларусамі і асуджала ан­тычалавечыя рэпрэсіі рэжыму Лука­шэн­кі супраць народу?

      Быццам бы караючы Лукашэнку, Эўразьвяз ўводзіць эканамічныя санкцыі супраць Беларусі і адначасна пачынае перасьлед і дыскрымінацыю беларусаў па ўсім сьвеце. Нянавісьць раптам аб­ва­лілася на ўвесь народ, на тых, каго ніш­чыць і катуе ў турмах фашысцкі рэжым Лукашэнкі, які ўпусьціў расей­скія аку­пацыйныя войскі ў Беларусь і разам з Пуціным выступае суакупантам Белару­сі. Калі вобразна – за дзеяньні канцля­гера Эўропа карае вязьняў канц­лягера. 

      Беларусам не даюць уязныя візы, не залічваюць ва ўнівэрсытэты, не адкры­ваюць рахункі ў банках, не даюць працы і г. д. Дыскрымінацыя тлумачыцца проста. Эўрапалітыкі выкарыстоўваюць момант акупацыі краіны і супрацоў­ніц­тва Лу­ка­шэнкі з Пуціным дзеля таго, каб нізка абвінаваціць у злачыннай па­літыцы Лу­кашэнкі ўвесь Беларускі на­род і зьніш­чыць Беларусь дазваньня. 

      Зацікаўленая ў гэтым найперш Ня­меччына (што супрацоўнічала і будзе су­працоўнічаць з Масквой) і, адпаведна, яе саюзьнікі па Эўразьвязу (акрамя Поль­шчы). Найбольш шкодна для Бе­ларусі падтрымлівае такую палітыку Лету­ва.

      Дарэчы, нагадаю. У 1990-1991 гадах уся Эўропа (ізноў жа, акрамя Польшчы) была супраць незалежнасьці Беларусі і Ўкраіны, падтрымлівала Гарбачова і Са­вецкі Саюз. Калі хто з даверлівых бе­ла­русаў яшчэ думае, што за словамі эўра­пейскіх прагматыкаў і палітактораў іс­нуе нейкая прыстойная мараль, – то ця­пер больш так думаць ня варта. Ста­рая Эўропа жыве дабрабытам, не ідэа­ламі.

      Вось і атрымліваецца, што ў гэтых абставінах мы нават па факту мусім пад­трымліваць Польшчу і Ўкраіну, у са­праўднасьці гэта тыя краіны, якія былі зь Беларусяй і між сабой гістарычна павя­заныя і бараніліся ад навалы з усходу і захаду. 

      Старая Эўропа заўсёды заставалася эгаістычнай, матэрыяльнай, мэркан­тыль­най, рацыянальнай, халоднай і пры гэтым, вядома ж  – культурнай. Але па вялікаму кошту – бяздухоўнай. У апош­нія стагодзьдзі яшчэ і лявацкай.

      Выгадна супрацоўнічаючы з рэсурс­най Расеяй, старая Заходняя Эўропа добра трымаецца на плыву. У гэтым геа­палітычным “супрацоўніцтве” і падзеле Эўропы, аднак, – крыніца сусьветных войнаў і аншлюсаў тэрыторый. У гэтым найбольшая перашкода для незалежна­га салідарнага існаваньня Беларусі, Украі­ны і Польшчы.

12. 06. 2022 г.

Зянон ПАЗЬНЯК