E-KRAMA.COM - нашая старонка ў Нью-Ёрку

Электронная крама <> Бюлетэнь "Весткі й Паведамленьні" <> Альманах "Беларус" <> Архіў газэты "Беларус"
Галоўная Навіны Абвесткі Крама "Весткі й Паведамленьні" "Рубікон" Альманах "Беларус" Архіў газэты "Беларус" Кантакты

 

АПОШНІЯ ПАДЗЕІ

 

Травеньскі сход Згуртаваньня “Пагоня” 

 

      У суботу, 12 траўня, у Доме Маракоў на Мангэтане прайшоў чарговы, травеньскі, сход Беларуска-Амэрыканскага Згуртаваньня “Пагоня”. Напачатку сходу старшыня арганізацыі сп. Віталь Зайка распавёў пра маючыя адбыцца імпрэзы, заклікаў сачыць за аб’явамі на старонцы “Пагоні” ў Фэйсбуку.

      З прэзэнтацыяй пра іміграцыйнае заканадаўства Злучаных Штатаў выступіў адвакат сп. Гарт Хол. Ён коратка распавёў пра сябе і пра тое, як вывучыў расейскую мову. У 1980-я гады прыехаў вывучаць расейскую мову, трапіў у Бурацкі цэнтар альтэрнатыўнай мэдыцыны. Там знайшоў сабе і жонку. У 1992 годзе вярнуліся ў ЗША і тады пачаў дапамагаць людзям з пытаньнямі, зьвязанымі з іміграцыяй. Скончыў юрыдычную школу і з 2003 году практыкуе права ў штаце Мэрылэнд і Дыстрыкце Калюмбія, а як іміграцыйнае права тычыцца федэральных законаў, дык яго можна практыкаваць у кожным штаце, без патрэбы адмысловай ліцэнзіі. У справах іміграцыі для беларусаў дапамагае адмысловы памочнік Міхаіл, які сам зь Менску і арыентуецца ў беларускай спэцыфіцы.

      Сп. Г. Хол спыніўся таксама на пытаньнях працоўных візаў і юрыдычнай дапамогі праз паралігалаў. Ён адзначыў, што на сайце NYCourts.gov ёсьць інфармацыя пра адвакатаў – дадзеныя, спэцыялізацыя, ці прымаліся супраць яго (яе) дысцыплінарныя меры, і падобнае. Сп. Хол спыніўся на стадыях атрыманьня палітычнага прытулку (азылю) у ЗША, і падкрэсьліў, што асноўная і галоўная рэч, якую мусіць даказаць аплікант – што яму пагражаюць ганеньні й перасьлед (persecution) у краіне, адкуль ён паходзіць. Заява на азыль павінна ад пачатку адпавядаць патрабаваньням і крытэрам, што вызначаюць дапушчальнасьць стасаваньня меры палітпрытулку. Сп. Г. Хол на пытаньні адказаў, што кожны выпадак мусіць мець максымальна вызначаны кантэкст, і таму на канкрэтныя пытаньні ён можа дэталёва адказваць толькі ў межах юрыдычнага кансультаваньня.

      Затым перад прысутнымі выступіў фотамастак сп. Джон Кунстэдар. Ён распавёў пра сябе і пра сваё захапленьне Беларусьсю, яе людзямі, традыцыямі, прыродай. Прамаўляў выдатнай беларускай мовай. Ягонае зацікаўленьне пачалося з час тых часоў, калі напачатку 2000-х прыехаў у Беларусь у якасьці супрацоўніка амбасады ЗША ў Менску. Ён працаваў другім сакратаром амбасады, і намесьнікам кіраўніка місіі ў Менску, калі адносіны ў 2006 годзе зусім папсаваліся. “Як толькі прыехаў у Беларусь – шмат езьдзіў, вандраваў па правінцыі, калі можна так сказаць, бо часьцяком адчуваю, што правінцыя і ёсьць мэтраполія, там дзе жыве і дыхае сапраўдная Беларусь”. У першыя паўтары гады знаёміўся з краінаю, наезьдзіў 35 тыс. км. Паўсюль здымаў. У жніўні 2008 году ў Паставах прайшла фотавыстава ў мясцовым Доме культуры, але ня ўсе здымкі трапілі на яе, бо загадчыцы Дому культуры на спадабаліся некаторыя, на якіх “людзі выглядалі беднымі, дамы – недагледжанымі”. Разам з тым выстава адбылася, яе пабачылі людзі, і гэта ўжо быў посьпех.

      Сп. Кунстэдар сказаў, што шмат чытаў пра Беларусь, і натхняўся творчасьцю такіх фотамастакоў і этнографаў як Ісак Сэрбаў, Зыгмунт Юркоўскі, Вацлаў Ластоўскі, Соф’я Хамянтоўская, Ян Булгак, Аляксандар Сержпутоўскі. Шмат дапамагаў вядомы сучасны фотамастак Дзяніс Раманюк, з якім езьдзілі на Гомельшчыну, у Чачэрскі й Веткаўскі раёны.

      Далей сп. Джон Кунстэдар паказаў праз праектар свае фатаздымкі, камэнтуючы іх. “Адна жанчына неяк на імпрэзе стаяла – глядзела на мяне, а тады падыйшла дый кажа: “О, дык вы шукаеце беларускую экзотыку!” На што адказаў ёй, што для мяне беларуская вёска – гэта як быць дома, гэта сваё, не экзотыка. А вось гарады – гэта экзотыка, гэта тое, дзе я не чуюся сваім. Архітэктурную спадчыну Менску не разумею, і яна ёсьць для мяне экзотыкай, хоць і не здымаю яе”.

      Прамоўца адзначыў, што ён некалі пачынаў вучыць баўгарскую мову, і таму вывучэньне беларускай, як другой славянская мовы,  мела ўжо пэўны падмурак. “Наагул, розьніца паміж сьвятлом і гукам – толькі ў даўжыні хвалі, таму лічу што выявы, якія здымаю, агранічна зьвязаныя з моваю гэтых людзей, моваю беларускай вёскі. Характар, гук мовы робяць свой уплыў. Як і характар глебы, і смак суніцаў”. Здымае ён 75мм аб’ектывам, лічыць што гэта вельмі блізка да людзей, і разам з тым паважае годнасьць кожнага. Пераважна на чорна-белую стужку, але часам і на каляровую; лічбавых камэраў не прызнае. Яму імпануе манэра беларускага фотакарэспандэнта Сяргея Гудзіліна, але той мае іншы, больш рэпартэрскі, падыход. “Мой падыход – адлюстраваць прыгажосьць і годнасьць жыцьця маіх суб’ектаў, іхныя штодзённыя клопаты з аднаго боку, а таксама іхную далучанасьць да вечнага – з другога”.

      Бываў шмат у якіх вёсках і мястэчках Беларусі, і мала засталоя мясьцінаў, дзе б не пабываў яшчэ. Здымаў на фэсьце ў Будславе, на Купальлі пад Менскам, на пілігрымцы ў Росіцы. Здымаў дзяцей і старых, і пасадку бульбы, і набажэнствы ў цэрквах і касьцёлах, і паховіны, і народныя абрады, рамёствы. “Вось плот – нахіліўся й паваліўся, жэрдкі як нотны стан, гэты плот – як скрыпічны ключ у музыцы. Калі сябры рабілі маю выставу ў Браславе, трэба было запытацца дазволу галоўнага ідэоляга раёну, яна прагледзела фатаздымкі і адкладае фота з плотам: “У нашым раёне ўсе платы ў парадку!” Праўда, удалося яе ўгаварыць, што гэта ў іншым раёне, і здымак-ткі патрапіў на выставу”. А яшчэ пра лаву: “Вось лава у вёсцы на вуліцы. Гэта ня проста лава, гэта вясковая агора, форум, назіральны пункт. Бабулі вясковыя ўсё ведаюць, маюць рэнтген-вочы, бачаць, ці чалавек гэты добры, ці дрэнны”. Сьвятары ў вёсцы Рубель. Ліштвы ў вёсцы Тонеж, ліштвы наагул вельмі важная частка спадчыны. Вось Радаўніца ў Аздамічах. “Культура, якая годна справіцца са сьмерцю – гэта сапраўдная культура. Бо што ёсьць культура, з лаціны – гэта перагной, урадлівы слой глебы. Бяз гною няма хлеба і бульбы – і гэтак бяз мовы, традыцыяў няма культуры”.

      Вось Зьвеставаньне ў вёсцы Дварэц, “дзіўна, чаму не карыстаюцца сымболем Зьвеставаньня на 25 Сакавіка, на Дзень Волі, яны супадаюць па календары – бо Зьвеставаньне гэта Добрая Вестка, і надзвычай добра пасуе абвешчаньню Незалежнасьці”. Вось людзі працуюць на зямлі. Яны ведаюць, што рабіць, без падказак зь сельсавету або з адміністрацыі прэзыдэнта. Так было сотні гадоў, і так ёсьць. І значыць, нацыя існуе, насуперак усім перашкодам і скептыцызму. Вось сьвята Пятра і Паўла ў Іўі – працавітыя рукі на сваім месцы. “Вось стары трымае дзяўчынку, якая цалуе паску ў царкве – гэта момант перадачы традыцыі, перадачы веры і культуры, гэта цудоўны момант, што трапіў у кадр”.

      На пытаньне якой мовай ён пераважна карыстаўся, адказаў, што як размаўляў па-беларуску, дык заўсёды бачыў падзяку ў вачох людзей. Наагул можна сказаць, што людзі, іхны характар яму ўжо знаёмыя. “Я рос на Чыкагшчыне, і там бачыў шмат людзей з вашага рэгіёну, і што нагадваюць вашых. Спакойныя, працавітыя людзі, якія ведаюць, чаго ім трэба ад жыцьця. Можна сказаць, што Чыкага – самы вялікі горад ВКЛ у Амэрыцы. Там ёсьць і палякі, і летувісы, і, канешне, ёсьць беларусы. Па досьведзе, розьніца паміж беларусамі і расейцамі – як дзень і ноч. Таксама вялікая розьніца паміж палякам і беларусам. Мне падабаецца ваш код росту і чысьціня традыцыі, якая ёсьць адмысловая і адначасна глыбока эўрапэйская”.

      Сп. Кунстэдар адзначыў, што ў часы сваёй дыпляматычнай працы ён сутыкаўся са стаўленьнем амэрыканскіх афіцыйных асабаў да нацыяў на ўсход ад Одэру, як да “недаразьвітых і недастаткова цывілізаваных”. Але палітыка – гэта тое, што часам ляжыць на супрацьлеглым баку ад культуры. “А мне, я лічу, гэта Божы дар – вяртацца ў Беларусь і здымаць. Я ўдзячны беларускім сябрам, што адчынілі мне дзьверы вашай краіны і вашай культуры”.

      Фатаздымкі сп. Дж. Кунстэдара можна паглядзець у сеціве на сайце Radzimaphoto.com і таксама Flickr-John Kunstadter. Сп. Джон Кунстэдар адказаў на пытаньні прысутных, а пасьля ўсе мелі нагоду працягнуць гутаркі пры сьціплых пачастунках.

Віталь ЗАЙКА


  

Чарнобыльскі мітынг на Мангэтане

 

      У чацьвер 26-га красавіка на Мангэтане, перад будынкам штаб-кватэры ААН на Першай авэню, прайшоў мітынг пратэсту супраць палітыкі рэжыму Лукашэнкі ў дачыненьні да праблемаў Чарнобыльскай бяды і адначасна мітынг салідарнасьці з тымі, хто дасюль жыве на забруджаных радыяцыяй абшарах і з тымі, хто выступае супраць будаўніцтва атамнай электрастанцыі ў Астраўцы, супраць закрытасьці й сакрэтнасьці, якой аточанае гэтае будаўніцтва. Мітынг ладзіўся Беларуска-Амэрыканскім Згуртаваньнем “Пагоня” і быў прымеркаваны да 32-й гадавіны катастрофы на Чарнобыльскай атамнай станцыі.

     Удзельнікі мітынгу сабраліся ў Ральф-Банч парку каля сядзібы ААН, трымаючы бел-чырвона-белыя сьцягі й плякаты, у якіх адлюстроўвалася тэматыка мітынгу. Перад удзельнікамі выступіў старшыня Згуртаваньня “Пагоня” сп. Віталь Зайка. Ён нагадаў прысутным падзеі, што адбыліся 26-га красавіка 1986 году, калі адбыўся пажар і выбух на 4-м энэргаблёку Чарнобыльскай атамнай станцыі, пасьля чаго радыяктыўныя рэчывы з хмарай дыму і часьцінак, што ўтварыліся ў выніку пажару, былі расьцярушаныя на вялікіх абшарах, пераважна ў Беларусі. Каля чвэрці тэрыторыі было забруджана да ўзроўняў, што ўяўлялі пагрозу для здароўя людзей. Савецкія ўлады спрабавалі схаваць маштаб і наступствы катастрофы, але праўда выйшла наверх. Пасьля прыходу да ўлады Лукашэнкі праўду зноў сталі хаваць, і тыя, хто спрабаваў данесьці яе да людзей, як прафэсар Юры Бандажэўскі, апынуліся за кратамі па сфабрыкаваных падставах. Цяпер Астравекая АЭС, якая будуецца нібыта для энэрганезалежнасьці Беларусі, намсамрэч яшчэ шчыльней прывязвае Беларусь да расейскага энэргетычнага сэктару і ставіць яе ў яшчэ большую залежнасьць ад расейскай палітычнай кан’юнктуры. Будова праходзіць без грамадзкага нагляду, падчас яе ўжо адбылося некалькі аварыяў, у тым ліку пашкоджаньне рэактару падчас ягонага мантажу, і нядаўні пажар на шчытавым разьмеркавальніку. Міжнародныя арганізацыі паказвалі на хібы і недахопы ў плянаваньні й будаўніцтве, аднак будоўля дасюць праходзіць фактычна ў сакрэтным рэжыме, без празрыстасьці й грамадзкага кантролю.

      Прысутныя выказалі свой пратэст супраць будовы АЭС і заявілі пра салідарнасьць з пацярпеўшымі ад Чарнобылю і з тымі, хто цяпер пратэстуе супраць Астравецкай АЭС. Падчас мітынгу прысутныя хадзілі па пляцоўцы праз вуліцу перад будынкам ААН, выгукаючы лёзунгі “Жыве Беларусь”, “ No To New Chernobyl!”, “Belarus –YESLukashenka – NO”, “Lukashenka Got To Go!” Мінакам раздаваліся ўлёткі пра мэты акцыі.

Віталь ЗАЙКА

Красавіцкі сход Згуртаваньня “Пагоня”

 

      У суботу, 14 красавіка, у Доме Маракоў на Мангэтане адбыўся чарговы красавіцкі сход Беларуска-Амэрыканскага Згуртаваньня “Пагоня”. Напачатку сходу старшыня “Пагоні” сп. Віталь Зайка распавёў пра нядаўнія імпрэзы арганізацыі, пра сьвяткаваньне 100-х угодкаў абвешчаньня незалежнасьці Беларускай Народнай Рэспублікі. Прамоўца таксама спыніўся на кшталтах дзейнасьці “Пагоні”, на яе мэтах і прынцыпах. Ён распавёў пра маючыя адбыцца імпрэзы Згуртаваньня “Пагоня”.

      Затым перад прысутнымі выступіў юрыст сп. Яўген Красноў, які распавёў пра юрыдычныя падставы і патрэбы рэгістрацыі й вядзеньня бізнэсу, формы камэрцыйных агранізацыяў (LLCcorporation) і спосабы іх адкрыцьця, а таксама пытаньні рэгістрацыі гандлёвай маркі, статус незалежных кантрактараў, заключэньне дамоваў і шэраг іншых пытаньняў. Сп. Я. Красноў адказаў на пытаньні прысутных.

      Сп-ня Ганна Шарко выступіла з інфармацыяй пра вынік збору сродкаў на лячэньне дзяўчынкі, для якой былі арганізаваныя інфармаваньні патэнцыйных дабрадзеяў і дабрачынныя лятарэі. Яна таксама адзначыла, што сёньня мелася прыйсьці адвакатка Аліна Кац, якая займаецца пытаньнямі іміграцыйнага права, а таксама маёмаснымі пытаньнямі й асабістымі пашкоджаньнямі. І хоць яна не змагла прыйсьці дзеля праблемаў са здароўем, да яе можна запісацца на бясплатную кансультацыю. На наступны сход выказаў згоду прыйсьці адвакат па іміграцыйных пытаньнях сп. Гарт Гол (Garth Hall).

      Затым з гутаркай выступіў сп. Іван Сьпірыдонаў, які працуе цяпер інтэрнам у Арганізацыі Аб’еднаных Нацыяў, а таксама мае ў Польшчы (Гданьск) фірму старт-ап па абароне інтэлектуальнай уласнасьці і патэнтах. Прамоўца распавёў, як ён зарганізаваў у Летуве (Кляйпэда) сацыяльную грамаду Hand to Hand Development, і таксама ўдзельнічаў у аксэлератары-пясочніцы ідэяў у Польшчы і заняў другое месца на конкурсе ідэяў, атрымаў стыпэндыю на разьвіцьцё – 30 тысяч злотых, арганізаваў старт-ап. Ідэя, зьвязаная з валідатарамі і кодамі, якія нясуць гісторыю тавару, праз якія можна адсочваць тавары і выяўляць падробкі. Сп. Сьпірыдонаў сказаў, што зьбіраецца выйсьці на фармацэўтычную кампанію Пфайзэр з прапановаю аб адсочваньні тавару. Затым ён распавёў пра інтэрнатуру ў ААН, і як патрапіў на яе, які досьвед залічваецца для гэтага, і якія іншыя ўмовы патрэбныя для таго, каб быць прынятым.

      Пасьля ў разьдзеле “Рознае” прагучэлі аб’явы і паведамленьні аб наступных імпрэзах і, пасьля сканчэньня афіцыйнай часткі, сябры “Пагоні” і госьці мелі магчымасьць калегавацца пры сьціплых пачастунках. 

Сустрэча з паэтам Андрэем Хадановічам

 

      У суботу 21-га красавіка адбылася сустрэча зь вядомым беларускім паэтам і перакладчыкам Андрэям Хадановічам. Сустрэча прайшла ў кавярні Brooklyn Commons у Брукліне, на Атлянтык авэню. Сп. Хадановіч прыехаў у ЗША па запросінах Амэрыканскага ПЭН-цэнтру для ўдзелу ў шэрагу літаратурных імпрэзаў.

      У нефармальных абставінах, за кубкам кавы прысутныя на сустрэчы пачулі пра ўражаньні паэта ад горада Нью-Ёрку – сталіцы сьвету, пра літаратурны працэс у Беларусі й ягоныя асаблівасьці апошняга часу, пра новыя публікацыі й перакладчыцкія праекты, у тым ліку пра перакладаньне твораў Сьвятланы Алексіевіч і амэрыканскай прозы па-беларуску ў сэрыі “Амэрыканка”, што фундуецца праз збор сродкаў на сеціўным краўдфандынгавым сайце “Талака”. Там ужо выйшлі кнігі Чака Паланіка, Маргарэт Этвуд, Чарльза Букоўскага, Кэна Кізі. Сп. Хадановіч закрануў таксама пытаньне дзіцячай літаратуры і паэзіі для дзяцей. Ён распавёў гісторыю сайго перакладу “Гісторыі пра Біла і Болу” і таксама верша “Чаму рыпяць арэлі”. Затым паэт прачытаў свае вершы з апошняга паэтычнага зборніка “Дэжавю”, калядныя рэп-вершы і верш-рэакцыю “Беларускія мужчыны”. Паэт пашкадаваў што ня змог захапіць з сабою сваіх кнігаў, каб падпісаць аўтографы, бо прыехаў у Нью-Ёрк ня з дому, а з Кракава, але выказаў падзяку ўсім, хто прыйшоў на сустрэчу, і спадзеў, што яшчэ сустрэнецца зь беларусамі Нью-Ёрку. Сп. А. Хадановіч ужо другі раз у ЗША, але раней яму не ўдавалася патрапіць у Нью-Ёрк. Наступным амэрыканскім горадам у яго празь дзень быў заплянаваны Бостан.

Віталь ЗАЙКА