E-KRAMA.COM - нашая старонка ў Нью-Ёрку

Электронная крама <> Бюлетэнь "Весткі й Паведамленьні" <> Альманах "Беларус" <> Архіў газэты "Беларус"
Галоўная Навіны Абвесткі Крама "Весткі й Паведамленьні" "Рубікон" Альманах "Беларус" Архіў газэты "Беларус" Кантакты
 
 

№ 8 (642) за жнівень 2019 г.


 

Марш Паняволеных Народаў і ліпеньскі сход Згуртаваньня "Пагоня"

      У нядзелю, 14-га ліпеня 2019 году на Мангэтане ў Нью-Ёрку ад­быўся Марш Паняволеных На­родаў. Гэты Марш адкрывае Тыдзень Паняво­леных Народаў – шэраг мера­прыем­стваў, якія прысьвечаныя клопату пра становішча народаў, што працягва­юць знаходзіцца пад прыгнётам камуніс­тычных, посткамуністычных ды кожных іншых тыраніяў і дыктатураў.
      60 год таму, у 1959 годзе, Тыдзень Паняволеных Народаў быў замацаваны адмысловым урадавым законам – зага­дам прэзыдэнта Дўайта Айзэнгаўэра, які пазьней быў зацьверджаны Кангрэсам ЗША. Тыдзень Паняволеных На­родаў стаў пляцоўкаю і нагодаю для дэман­страцыяў пратэсту супраць савецкага камуністычнага імпэрыялізму. Эмігран­цкія арганізацыі з Усходняй Эўропы й краінаў Азіі заснавалі Камітэт Паняво­леных Народаў, які вёў і каардынаваў ня толькі імрэзы Тыдня Паняволеных На­родаў, але і ўсю працу, скіраваную на да­памогу паняволеным народам. На праця­гу ўсіх тых гадоў камуністычнага пана­ваньня ў Савецкім Саюзе і Ўсходняй Эў­ропе і да 1991 году прадстаўнікі эмігра­цыйных арганізацыяў народаў, якія былі паняволеныя савецкім камунізмам – чэ­хаў, украінцаў, палякаў, эстонцаў, лету­вісаў, казакоў, мадзяраў, славакаў, баўгараў, харватаў, латышоў ды іншых – ладзілі сумесныя мітынгі пад савецкімі дыпляматычнымі прадстаўніцтвамі, рабі­лі пікеты, распаўсюджвалі публікацыі, працавалі з сэнатарамі й кангрэсмэнамі, з прэзыдэнцкімі адміністрацыямі.
      Сярод заснавальнікаў Камітэту былі таксама беларускія грамадзкія арганіза­цыі ў Амэрыцы. Пад кіраўніцтвам Камі­тэту Паняволеных Народаў на працягу дзясяткаў гадоў на кожны трэці тыдзень ліпеня Нью-Ёрк рабіўся трыбунаю маса­вых дэманстрацыяў і публічных акцы­яў прадстаўнікоў усіх краінаў Усходняй Эў­ропы і Азіі, якія падмяў пад сябе мас­коўскі бальшавізм.
      Выбітным мерапрыемствам Тыдня была дэманстрацыя Паняволеных Наро­даў каля Статуі Свабоды на 200-годзьдзе ЗША. У 1988 годзе ў падзеях Тыдня ўзяў удзел прэзыдэнт Рональд Рэйган, які ў сваёй прамове ў прыватнасьці сказаў: “Сябры, паверце – Амэрыка ніколі не забудзецца на пакуты паняволеных на­родаў па ўсім сьвеце! Мы ніколі не перастанем казаць праўду. Вашае зма­ганьне ёсьць і нашым змаганьнем. Вашая мара ёсьць і нашай марай. І аднойчы вы пераможаце, аднаго дня вы зробіцеся вольныя!”
      Штогод беларускія арганізацыі бра­лі актыўны ўдзел у імпрэзах Тыдня Паняволеных Народаў, і асабліва вылу­чалася Беларуска-Амэрыканскае Задзі­ночаньне, але апошнім часам удзел у імпрэзе бяруць амаль выключна сябры Беларуска-Амэрыканскага Згуртавань­ня “Пагоня”. Нажаль, адсутнасьць са­лідарнасьці народаў, хай ужо больш не паняволеных, і заняпад каардынацыйнай працы Камітэту Паняволеных Народаў, і гэткая раздрабнёнасьць па “нацыяналь­ных хатах з краю” толькі дапамагае дык­татуры Пуціна ды іншым таталітарным дыктатурам.
      Напачатку ўдзельнікі імрэзы сабра­ліся каля гатэлю “Пляза” пры 59-й ву­ліцы і 5-й авэню. Затым яны калёнаю пайшлі да сабору сьв. Патрыка пры 50-й вуліцы, дзе адбылося асьвячэньне сьця­гоў ды імша за Паняволеныя Народы й вызваленьне іх ад тыраніі. Сьцягі вы­сьвячаў пробашч сабору мансынёр Робэрт Рытчы, які таксама прэзэнтаваў прадстаўнікоў Камітэту Паняволеных Народаў і ўзгадаў паняволеныя народы ў сваёй казані і падчас літургіі.
      Потым перад катэдраю на прыступ­ках адбылося фатаграфаваньне. Пасьля імшы ўдзельнікі імпрэзы прайшлі Мар­шам па 5-й авэню і 59-й вуліцы да Калюмбус-Сыркль. Падчас шэсьця  гучэ­лі лёзунгі: “Жыве Беларусь!”, “Беларусь – так! Лукашэнка – не!”, “Свабоду ўсім паняволеным Народам!”, “Свабоду Бе­ларусі!”, “Свабода ня ёсьць бясплат­най!” Скрозь на маршы дамінавалі бе­ларускія нацыянальныя бел-чырвона-белыя сьцягі, маршыруючыя несьлі тран­спарант Камітэту Паняволеных Наро­даў, плякаты “Спыніць рэпрэсіі ў Бе­ларусі”, “Пуцін: прэч рукі ад Беларусі!”, “Рускі мір – гэта вайна”. Затым у Цэнтральным парку каля Мэйн-Ману­мэнту адбылося афіцыйнае адкрыцьцё Тыдня, якое адкрыў уступным словам сп. Яан Куўм, старшыня Камітэту Паня­воленых Народаў, прадстаўнік амэры­канска-эстонскай грамады. Была зачыта­ныя праклямацыі ад прэзыдэнта ЗША, губэрнатара штату Нью-Ёрк і кіраўніц­тва Камітэту Паняволеных На­родаў.
      Ад беларускай грамады выступіў старшыня Беларуска-Амэрыканскага Згуртаваньня “Пагоня” сп. Віталь Зайка, які прысьвяціў галоўную ўвагу свайго выступу ўдзелу моладзі ў змаганьні за свабоду й дэмакратыю ў Беларусі, а так­сама сьцьвердзіў, што змаганьне за сва­боду – гэта тэст на салідарнасьць, магчы­масьць знаходзіць кампрамісы, свабода ня ёсьць бясплатная, за яе плоцяць крывёю.
      Выступілі таксама прадстаўнікі Ка­мітэту ад Эстоніі, ад Паўночнага ўсходу ЗША. Была прынятая рэзалюцыя, у якой урад ЗША заклікаецца да актыўнейшага ўдзелу ў дапамозе Паняволеным Наро­дам, асуджаецца расейскі імпэрыялізм і посткамуністычныя тыраніі ў сьвеце – як у Беларусі, дзе рэжым Лукашэнкі застаецца выспаю несвабоды й рэпрэ­сіяў на эўрапейскім кантынэньце.
      Пасьля ў скарочаным фармаце прай­шоў ліпеньскі сход “Пагоні”, на ім выра­шаліся тэхнічныя пытаньні, прагучэлі аб’явы. Жнівеньскі сход пройдзе 10-га жніўня ў Доме Маракоў і на ім заплянаваная прэзэнтацыя прадстаўнікоў кампаніі, што займаецца падрыхтоўкаю спэ­цыялістаў інфармацыйных тэхналёгіяў.
Віталь ЗАЙКА
Здымкі аўтара