E-KRAMA.COM - нашая старонка ў Нью-Ёрку

Электронная крама <> Бюлетэнь "Весткі й Паведамленьні" <> Альманах "Беларус" <> Архіў газэты "Беларус"
Галоўная Навіны Абвесткі Крама "Весткі й Паведамленьні" "Рубікон" Альманах "Беларус" Архіў газэты "Беларус" Кантакты Member Login
 
undefined

№ 10 (680) за кастрычнік 2022 г.



 34-я Сустрэча Беларусаў Паўночнай Амэрыкі

      Сустрэчы Беларусаў Паўночнай Амэрыкі ёсьць адною з праяваў палітычнай дзейнасьці беларус­кай дыяспары. Традыцыя правядзеньня сустрэчаў прадстаўнікоў беларускай грамады ЗША і Канады бярэ пачатак ад 1952 году, калі амэрыканскія й канадый­скія беларусы сабраліся ў ліпені месяцы (4-6 ліпеня 1952 г.) на сяброўскай су­стрэчы каля Ніягарскага вадаспаду, дзе­ля таго, каб абмеркаваць і ўзгодніць свае пляны, згадаць мінулую дзейнасьць і ад­значыць значныя юбілеі й гадавіны важ­ных падзеяў, што зьвязаныя зь Бела­русь­сю і беларусамі. Стала традыцыяй право­дзіць сустрэчы штодва гады, на ўік­энд пе­рад Днём Працы, які выпадае на першы панядзелак верасьня. Кожная су­стрэча стала мець свой палітычны або культур­на-гістарычны дэвіз або тэму. Пасьля зда­быцьця незалежнасьці на Су­стрэчы рэгу­лярна запрашаліся культур­ніцкія й палі­тычныя дзеячы зь Беларусі. Арганіза­та­рамі Сустрэчаў зьяўляюцца Беларуска-Амэрыканскае Задзіно­чань­не (БАЗА) і Згуртаваньне Беларусаў Ка­на­ды (ЗБК).

      Сёлета Сустрэча прайшла 3-4 ве­расьня ў Беларускім Цэнтры ў Саўт-Ры­веры (Нью-Джэрзі) з удзелам беларус­кіх ініцыятываў, арганізацыяў і суполак ЗША і Канады. Яна сабрала беларусаў ад Флёрыды да Таронта, якія прыехалі, каб пабачыць сяброў і пазнаёміцца з но­вымі актывістамі, абмяняцца думкамі й ідэямі.

      Адкрыў Сустрэчу сямейны гурт Kozak Family Ethno Trio у складзе Валянціны Пархоменкі, Алеся Казака і Вольгі Ка­зак-Анлар, выканаўшы гімн ЗША і ду­ховы гімн Беларусі “Магутны Божа”.

      На працягу абодвух дзён Сустрэчы яе вядоўцамі былі сп. Міхась Чароп­ка і сп-ня Натальля Федарэнка (прадстаўнікі БАЗА), якія прывіталі прысутных, пажа­далі плённай імпрэзы і нагадалі, што па­добныя Сустрэчы традыцыйна ладзяцца раз на два гады, але ў выніку пандэміі ка­ронавірусу сустрэча ў 2020 годзе не пра­водзілася, а папярэдняя, 33-я, адбылася ў 2018 годзе ў Брукліне, Нью-Ёрк.  

      Нажаль, некаторыя з запрошаных на імпрэзу гасьцей не змаглі на ёй асабіста прысутнічаць, і даслалі свае звароты. Удзельнікі й госьці прагледзелі відэазва­рот-прывітаньне ад старшыні Рады Бе­ла­рускай Народнай Рэспублікі сп-ні Івонкі Сурвіла, у якім яна нагадала, што Су­стрэчы пачалі ладзіцца беларусамі Паў­ночнай Амэрыкі, каб выказаць сваю пад­трымку паняволенай Бацькаўшчыне і пацьвердзіць вернасьць ідэалам 25 Са­ка­віка. Яна таксама падкрэсьліла неабход­насьць прыцягваць маладую хвалю эмі­грацыі да стваральнай дзейнасьці на бе­ларускай ніве і нагадала пра небясьпеку расейскай агрэсіі, якая ўвесь застаецца актуальнай для Беларусі. 

      Затым прысутных праз свой аўдыё­зварот прывітаў Сташыня Беларускага Народнага Фронту і Партыі КХП-БНФ, кіраўнік руху “Вольная Беларусь” сп. Зянон Пазьняк.  Ён распавёў пра бягучы момант, пра ўнутраную і зьнешнюю аку­пацыю Беларусі, пра дзейнасьць акупа­цыйных карных ворганаў. Ён нагадаў лё­зунг змаганьня – “Беларусь перад усім” і падкрэсьліў неабходнасьць стварэньня суполак нацянальна-вызвольнага руху.

      Было зачытанае прывітаньне кіраў­ніцы Супольнасьці Беларусаў Сьвету (СБС) “Бацькаўшчына” Алены Макоў­скай і старшыні Рады СБС “Бацькаў­шчына” Ніны Шыдлоўскай. Яны прыві­талі ўдзельнікаў Сустрэчы і пажадалі ім плённай працы, а таксама выказалі спа­дзеў адносна аднаўленьня супрацоў­ніц­тва, якое заўсёды было паміж “Бацькаў­шчынай” і беларускімі арганізацыямі за­межжа.

      Да прысутных зьвярнулася сп-ня Алена Лявончанка, старшыня ЗБК, якая ў сваёй прамове нагадала, што гэтая Су­стрэча – юбілейная: “Першая Сустрэча Беларусаў Паўночнай Амэрыкі адбылася ля Ніагарскага вадаспаду на канадый­скім баку дзякуючы намагань­ням Вінцэн­та Жук-Грышкевіча, аднаго са старшы­няў БНР. Вельмі цешыць, што гэ­тая тра­дыцыя ўжо працягваецца 70 год. І самая галоўная каштоўнасьць людзей, якія сабраліся тут – гэта неабыяка­васьць да Беларусі. Бо павага і любоў да Беларусі застаецца на ўсё жыцьцё! І нам усім па­трэбная перамога”. 

      Затым выступіў сп. Юрась Беленькі, прадстаўнік беларусаў Мінэсоты, коліш­ні дэпутат Вярхоўнага Савету XII склі­каньня, таго парлямэнту, які абвесьціў Незалежнасьць Беларусі. Ён нагадаў пры­сутным, што менавіта беларуская гра­ма­да на чужыне ў свой час захавала на­шыя нацыянальныя сымболі – Бел-чыр­вона-белы сьцяг і герб “Пагоня”, што ад­ра­дзіліся ў час, калі ў 1991 годзе Бела­русь здабыла незалежнасьць. Сп. Беленькі таксама распавёў аб значнай ролі дыяс­пары ў захаваньні і аднаўленьні сама­сьведамасьці беларусаў. “У 1991 годзе мне быў 31 год. Бальшыня апазыцыі Бе­ларускага Народнага Фронту тады былі маладыя. Але мы ўжо былі ўзбагачаныя прыкладам трыманьня сымбаляў нацыя­нальнага Адраджэньня. Бальшыня тага­часнага Вярхоўнага Савету ня ведала пра БНР, Вялікае Княства Літоўскае… Людзі на гэтым баку акіяну зрабілі важ­ную рэч, каб адрадзілася незалежная Бе­ларусь. Сёньня тыя хто тут, таксама па­вінны змагацца за Беларусь”.

      Затым прамаўлялі прадстаўнікі ма­ладой дыяспары, сярод іх сябры Асацы­яцыі Беларусаў Амэрыкі (АБА): Жана Чарняўская (Belarus Freedom Forum, Суполка Беларусаў Чыкага), Яўген Со­ка­лаў (Беларусы Бостану і Новай Англіі), Піліп Гаўрышаў (стваральнік INeedHelpBY, Флёрыда), Сяржук Шаліга і Глеб Іваш­кевіч (Belarus Freedom, Філядэльфія), старшыня АБА Надзея Нортан і Наста Хадкевіч (Беларусы Сан-Францыска і Бэй Эрыі) ды іншыя.

      У сваім выступе старшыня АБА сп-ня Надзея Нортан ска­зала: “Дзякую ўсім беларускам Амэры­кі, якія далучаюцца да беларускага руху. Гэтага б не было без БАЗА і ЗБК. Нават свой Статут мы пісалі на аснове й з да­зволу БАЗА. Для нас важна пераем­насьць, сувязь генэ­ра­цый. Жыве Беларусь!”

      Сакратар галоўнай Управы БАЗА Міхал Чаропка ў сваёй прамове-спра­ва­здачы коратка распавёў пра дзейнасьць БАЗА ў Амэрыцы, пэтыцыі ў ААН, рас­працоўку разнастайных дакумэнтаў. Так­сама ён закрануў тэму новага сайту і новага фармату газэты “Беларус”. 

      Вядоўца Натальля Федарэнка згада­ла пра Каардынацыйны Цэнтр дапамогі беларускім ваярам ва Ўкраіне, які быў утвораны пры катэдральным саборы Сьв. Кірылы Тураўскага ў Брукліне, і ягоную інтэнсіўную дзейнасьць. 

      Каардынатар Цэнтру Андрусь Дун­дукоў прапанаваў хвілінай маўчаньня ўшанаваць памяць 13 загінулых ва Ўкра­іне беларускіх ваяроў. Таксама Андрусь распавёў пра маштабы дапамогі беларус­кім дабраахвотнікам, супрацу з эмігра­цыйнымі суполкамі, фінансавыя зборы і закуп абсталяваньня, лагістычныя лан­цугі. Каардынатар выказаў падзяку палі­цыі Нью-Ёрку за дапамогу ў набыцьці мэдсродкаў. 

      Выступілі таксама Алесь Кот (ЗБК, сябра Рады БНР), Павал Куцавол (Human Rights Foundation), Зьміцер Левіт (вэтэран амэрыканскага войска). Гэта былі далёка ня ўсе выступы, бо кожны жадаючы мог узяць слова.

      Таксама ў сустрэчы ўзяў удзел стар­шыня Вашынгтонскага аддзелу БАЗА Яўген Барысевіч. 

      Першы дзень імпрэзы быў адзнача­ны  цудоўным канцэртам, у якім бралі ўдзел ужо ўзгаданы Kozak Family Ethno Trio, а таксама Зісл Сляповіч (клезьмер-кларнэтыст, саксафаніст, сьпявак на ідыш, кампазытар), Надзя Чэчэт (сьпя­вачка) і Яўген Магаліф (вядомы бела­рускі кампазытар). Пад сьпевы музыкаў можна было і пасумаваць аб беларускай долі і весела патанчыць у карагодзе, чым скарысталіся прысутныя. 

      Кульмінацыяй канцэртнай часткі быў пэрформанс “Чараўніца”, у якім 9 прыгажунь дэманстравалi сучасныя бе­ларускiя сукенкi, танцавалі і вадзілі ка­рагоды паміж гасьцей. Аўтар праекту Юлія Калбыка прыехала адмыслова з Чыкага. Мадэлi – прыгажунi зь Нью-Джэрзi ды Фiлядэльфii.

      Другі дзень Сустрэчы пачаўся з набажэнства ў царкве Сьв. Жыровіцкае Іконы Божае Маці ў Гайленд-Парку і царкве Сьв. Эўфрасіньні Полацкай ў Саўт-Рыверы. Яны былі прымеркаваныя да 100-годзьдзя Беларускай Аўтакефаль­най Праваслаўнай Царквы. У Гайленд-Парку служэньне прайшло пад кіраўніц­твам галавы БАПЦ архіяпіскапа Сьвя­таслава.

      А 2-й гадзіне папаўдні пачалася дыс­кусія за круглым сталом “Новыя мэты і задачы беларускай дыяспары Паўноч­най Амэрыкі ва ўмовах акупацыі Белару­сі й вайны ва Ўкраіне”. На ім былі пры­нятыя агульныя рашэньні й дакумэнты, якія будуць накіраваныя да кіраўніцтва ЗША, Канады і ААН. 

      На Сустрэчы беларусы прадавалі кні­гі, сувэніры, цішоткі, заробленыя кошты зь якіх пайдуць на падтрымку беларускіх дабраахвотнікаў ва Ўкраіне.

Віталь ЗАЙКА